Την Πέμπτη 26 Μαρτίου, οι Φίλοι πραγματοποίησαν τον «Αιγυπτιακό περίπατο» στο κέντρο της Αθήνας, μια πρωτότυπη θεματική ξενάγηση που αναδεικνύει τα λιγότερο γνωστά ίχνη της αρχαίας Αιγύπτου στην πόλη, συνδέοντας μνημεία, ιστορικά πρόσωπα και μουσειακές συλλογές.
Μέσα από μια διαδρομή περίπου δύο ωρών και με ξεναγό τον εξαιρετικό αιγυπτιολόγο-αρχαιολόγο Βασίλη Χρυσικόπουλο, είχαμε την ευκαιρία να ανακαλύψουμε πώς η αιγυπτιακή παρουσία και επιρροή αποτυπώθηκαν στην αθηναϊκή ιστορία και αρχαιολογία.
Η περιήγηση ξεκίνησε από τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, κοντά στο Ηρώδειο, όπου έχουν εντοπιστεί σημαντικά κατάλοιπα που σχετίζονται με τη λατρεία της θεάς Ίσιδος. Στην οικία του Πρόκλου βρέθηκε άγαλμα της θεάς, πιθανότατα προερχόμενο από το Ισείο που βρισκόταν στη νότια κλιτύ της Ακρόπολης, στοιχείο που αποδεικνύει την ύπαρξη αιγυπτιακών λατρειών στην αρχαία Αθήνα.
Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε στάση στην περιοχή των Αέρηδων, στην Πλάκα, όπου υπήρχαν ελληνιστικά γυμνάσια, όπως το Διογένειον και το Γυμνάσιο του Πτολεμαίου. Οι σχετικές επιγραφές μαρτυρούν τη σύνδεση της πόλης με τον ελληνιστικό κόσμο και, κατ’ επέκταση, με την Αίγυπτο των Πτολεμαίων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε και η περιοχή κοντά στη Μητρόπολη Αθηνών και την Παναγία Γοργοεπήκοο, όπου πιθανολογείται η ύπαρξη Σαραπείου, δηλαδή ιερού αφιερωμένου στον θεό Σάραπι. Τα αρχαιολογικά ευρήματα και οι αρχαίες μαρτυρίες επιβεβαιώνουν την παρουσία αυτής της συγκρητιστικής θεότητας στην Αθήνα. Πλησίον του ναού της Χρυσοσπηλιώτισσας, στην οδό Αιόλου, βρίσκεται –σύμφωνα με γραπτές μαρτυρίες– ο τάφος του Δημητρίου Νερούτσου, πατέρα του Τάσσου Νερούτσου, του πρώτου Έλληνα αιγυπτιολόγου.
Κατά τη διάρκεια του περιπάτου έγιναν εκτενείς αναφορές από τον ξεναγό σε νεότερες ιστορικές προσωπικότητες, όπως ο Δημήτριος Νερούτσος και ο γιος του Τάσσος, πρωτοπόρος αιγυπτιολόγος.
Κατά τη στάση μας πλησίον του Νομισματικού Μουσείου, ενημερωθήκαμε ότι εκεί εκτίθενται νομίσματα της πτολεμαϊκής και ρωμαϊκής περιόδου, προερχόμενα από δωρεές Ελλήνων της Αιγύπτου, οι οποίοι συνέβαλαν καθοριστικά στη δημιουργία αιγυπτιακών συλλογών στην Αθήνα.
Η περιήγηση ολοκληρώθηκε μπροστά από το κτίριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης, στο εσωτερικό της οποίας βρίσκεται το πορτρέτο του Τάσσου Νερούτσου. Έγινε επίσης αναφορά αφενός στην «Αΐντα» του Βέρντι, που εγκαινίασε την Όπερα του Καΐρου το 1871 και αποτέλεσε την πρώτη όπερα που παρουσιάστηκε στο νέο Θέατρο Ολύμπια της Εθνικής Λυρικής Σκηνής το 1958, και αφετέρου στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, όπου φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες αιγυπτιακές συλλογές παγκοσμίως, αποτέλεσμα δωρεών εύπορων Αιγυπτιωτών. Εκεί αναδεικνύεται και η συμβολή προσωπικοτήτων, όπως ο Σωτήρης Μαγιάσης, στη μελέτη της αρχαίας αιγυπτιακής γραμματείας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Σωτήρης Μαγιάσης, αρχιτέκτονας του «Ακροπόλ Παλάς» υπήρξε από τους πρώτους ερμηνευτές της «Βίβλου των Νεκρών».
Τέλος, έγινε αναφορά και στις αιγυπτιακές μούμιες που φυλάσσονται στο Μουσείο Ανθρωπολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και στο Νομισματικό Μουσείο.
Συνολικά, ο αιγυπτιακός περίπατος μας αποκάλυψε μια «κρυφή» διάσταση της Αθήνας, φέρνοντας στο φως τη διαχρονική σχέση της πόλης με την Αίγυπτο μέσα από αρχαιολογικά ευρήματα, ιστορικές αφηγήσεις και πολιτισμικές ανταλλαγές.
Θερμές ευχαριστίες στον ξεναγό μας, αιγυπτιολόγο-αρχαιολόγο Βασίλη Χρυσικόπουλο , για τον θαυμάσιο αιγυπτιακό περίπατο που μας προσέφερε.
Συνόδεψε ο Γιώργος Πισιμίσης
Α Αντιπρόεδρος ΔΣ