28/04/2026

Ξενάγηση στη Συλλογή Αιμιλίου Βελιμέζη, Ιστορική Βιβλιοθήκη Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη

Σήμερα Τρίτη 28/4 , επισκεφτήκαμε τη Συλλογή Αιμιλίου Βελιμέζη, που φιλοξενείται στην ιστορική βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη στον Πειραιά.
Αποτελεί μία από τις σημαντικότερες συλλογές μεταβυζαντινής θρησκευτικής τέχνης στην Ελλάδα. Δημιουργήθηκε με μεράκι και βαθιά γνώση από τον συλλέκτη Αιμίλιο Βελιμέζη, ο οποίος αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ζωής του στη συγκέντρωση σπάνιων έργων εκκλησιαστικής τέχνης.
Η συλλογή περιλαμβάνει περίπου 136 εικόνες που χρονολογούνται από τον 15ο έως τον 19ο αιώνα, ενώ ορισμένα αντικείμενα φτάνουν και σε νεότερες εποχές. Παράλληλα, περιλαμβάνει ανθίβολα, δηλαδή σχέδια προετοιμασίας αγιογράφων, σχέδια εργαστηρίων, ξυλόγλυπτα έργα, βημόθυρα, λειτουργικά αντικείμενα και σπάνιες αργυρές επενδύσεις εικόνων.
Ξεχωριστή θέση στη συλλογή κατέχουν έργα της Κρητικής Σχολής, η οποία συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της μεταβυζαντινής ζωγραφικής, αλλά και έργα σημαντικών εργαστηρίων από διάφορες περιοχές του ελληνικού χώρου. Ανάμεσα στα σπουδαιότερα έργα που μπορεί να θαυμάσει ο επισκέπτης βρίσκεται η περίφημη «Πιετά με Αγγέλους» ή «Πάθος του Χριστού», έργο που έχει αποδοθεί στον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο, τον παγκοσμίως γνωστό Ελ Γκρέκο. Ιδιαίτερα σημαντικές είναι επίσης εικόνες που αποδίδονται στον Άγγελο Πιτζαμάνο, έναν από τους κορυφαίους εκπροσώπους της Κρητικής Σχολής, καθώς και έργα του Εμμανουήλ Τζάνε, σπουδαίου ζωγράφου του 17ου αιώνα.
Η αξία της συλλογής δεν περιορίζεται μόνο στην καλλιτεχνική ποιότητα των έργων της, αλλά και στο γεγονός ότι παρουσιάζει την εξέλιξη της ορθόδοξης εικονογραφίας μέσα στους αιώνες. Για τον λόγο αυτό θεωρείται μοναδική και έχει παρουσιαστεί σε σημαντικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Η επίσκεψη στη συλλογή αποτελεί ένα ταξίδι στην πίστη, στην ιστορία και στην αισθητική του ελληνικού πολιτισμού, προσφέροντας στον επισκέπτη μια σπάνια εμπειρία γνωριμίας με την πνευματική και καλλιτεχνική μας κληρονομιά.`
Ξεναγηθήκαμε από τον κ. Χρήστο Μαργαρίτη συλλέκτη και ιστοριοδίφη και ακούσαμε όχι μόνο ιστορία τέχνης, αλλά και την ιστορία του συλλέκτη Αιμιλίου Βελιμέζη, πώς δημιουργήθηκε η συλλογή, πώς εμπλουτίστηκε και πώς έφτασε στο Ίδρυμα μέσω δωρεάς των οικογενειών Μαργαρίτη και Μακρή.
Μας υποδέχτηκε και μας απηύθυνε σύντομο χαιρετισμό ο Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος κ. Κωνσταντίνος Μαζαράκης – Αινιάν. Τους ευχαριστούμε θερμά.

Γιώργος Πισιμίσης
Α’ Αντιπρόεδρος ΔΣ