Τέταρτη ημέρα : Οινούσσες.
Η τέταρτη μέρα ήταν αφιερωμένη στις ιστορικές Οινούσσες, το μικρό αλλά παγκοσμίως γνωστό νησιωτικό σύμπλεγμα ανατολικά της Χίου, το οποίο έχει συνδέσει το όνομά του με τη ναυτοσύνη, τη ναυτική εκπαίδευση και τη μεγάλη ελληνική εμπορική ναυτιλία..
Νωρίς το πρωί επιβιβαστήκαμε στο πλοίο από το λιμάνι της Χίου και, ύστερα από μια περίπου ώρα, φθάσαμε στις Οινούσσες. Κατά την είσοδο στο φυσικό λιμάνι, τα βλέμματα όλων στράφηκαν στη χαρακτηριστική χάλκινη Γοργόνα, που δεσπόζει στην προκυμαία και αποτελεί το εμβληματικό σύμβολο του νησιού και μοιάζει να υποδέχεται κάθε επισκέπτη, υπενθυμίζοντας τον διαχρονικό δεσμό των Οινουσσών με τη θάλασσα και τους ανθρώπους της.
Τους Φίλους καλωσόρισε θερμά ο Δήμαρχος του νησιού κ. Γιώργος Δανιήλ, ο οποίος αναφέρθηκε στην ιστορία των Οινουσσών, στην εξέλιξή τους ως σημαντικού ναυτικού κέντρου και στη συμβολή των Οινουσσίων εφοπλιστών στην ανάπτυξη της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη Ναυτική Σχολή Οινουσσών, στη διατήρηση της ναυτικής παράδοσης και στη στενή σχέση των κατοίκων με τη θάλασσα, που εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό άξονα της οικονομικής και κοινωνικής ζωής του νησιού.
Στη συνέχεια, κατευθυνθήκαμε προς το επιβλητικό Άγαλμα του Αφανούς Ναύτη, το οποίο δεσπόζει μπροστά από το Ναυτικό Μουσείο. Το μνημείο είναι αφιερωμένο σε όλους εκείνους τους Έλληνες ναυτικούς που ταξίδεψαν στις θάλασσες του κόσμου, πολλές φορές μακριά από τις οικογένειές τους και συχνά με κίνδυνο της ζωής τους, συμβάλλοντας αποφασιστικά στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας και στη διατήρηση της ελληνικής ναυτικής παράδοσης.
Ακολούθησε ξενάγηση στο εξαιρετικό Ναυτικό Μουσείο Οινουσσών, από την υπεύθυνη του Μουσείου, η οποία μας παρουσίασε την ιστορία του νησιού και των μεγάλων ναυτικών οικογενειών του. Είχαμε την ευκαιρία να θαυμάσουν σπάνιες συλλογές ναυτικών οργάνων, παλαιούς ναυτικούς χάρτες, μοντέλα ιστιοφόρων και σύγχρονων εμπορικών πλοίων, πίνακες ζωγραφικής με ναυτικά θέματα, ιστορικά έγγραφα, προσωπικά αντικείμενα καπετάνιων και εφοπλιστών, καθώς και πολύτιμα τεκμήρια που καταγράφουν τη διαδρομή της ελληνικής ναυτιλίας από τον 19ο αιώνα έως σήμερα.
Η επόμενη στάση πραγματοποιήθηκε στην Ιερά Μονή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, ένα από τα σημαντικότερα πνευματικά κέντρα των Οινουσσών. Το μοναστήρι, χτισμένο σε προνομιακή θέση με θέα το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου, αποπνέει αίσθηση γαλήνης και κατάνυξης. Ξεχωριστό ενδιαφέρον προκάλεσαν οι αγιογραφίες του μεγάλου Έλληνα ζωγράφου και αγιογράφου Φώτη Κόντογλου, ενός από τους σημαντικότερους ανανεωτές της βυζαντινής εκκλησιαστικής τέχνης τον 20ό αιώνα.
Το μεσημέρι γευματίσαμε σε παραθαλάσσια ταβέρνα, απολαμβάνοντας τις γεύσεις της τοπικής κουζίνας, με φόντο το ήρεμο λιμάνι και το χαρακτηριστικό αιγαιοπελαγίτικο τοπίο που χαρίζει στις Οινούσσες τη διακριτική τους ομορφιά. Νωρίς το απόγευμα επιβιβαστήκαμε στο πλοίο της επιστροφής για τη Χώρα της Χίου.
Πέμπτη ημέρα : Νότια Χίος
Η πέμπτη και τελευταία ημέρα της εκδρομής μας ήταν αφιερωμένη στα περίφημα Μαστιχοχώρια της νότιας Χίου, μια περιοχή μοναδική στον κόσμο, όπου εδώ και αιώνες καλλιεργείται αποκλειστικά η μαστίχα, το πολύτιμο φυσικό προϊόν που έχει ταυτιστεί με την ιστορία, την οικονομία και την πολιτιστική ταυτότητα του νησιού.
Πρώτος σταθμός ήταν η Ιερά Μονή Αγίου Μηνά, ένας από τους σημαντικότερους τόπους μνήμης της νεότερης ιστορίας της Χίου. Κατά την επίσκεψη και την ξενάγηση παρουσιάστηκε η ιστορία της μονής, η οποία ιδρύθηκε τον 16ο αιώνα και συνδέθηκε άρρηκτα με τα τραγικά γεγονότα της Σφαγής της Χίου το 1822. Ενημερώθηκαμε για τη συγκλονιστική ιστορία των χιλιάδων αμάχων που είχαν καταφύγει στη μονή αναζητώντας προστασία και σφαγιάστηκαν από τα οθωμανικά στρατεύματα.
Η διαδρομή συνεχίστηκε προς το Πυργί, το μεγαλύτερο και πιο φημισμένο από τα Μαστιχοχώρια, γνωστό παγκοσμίως για τα μοναδικά «ξυστά», τα γεωμετρικά ασπρόμαυρα διακοσμητικά σχέδια που καλύπτουν τις εξωτερικές όψεις των σπιτιών. Κατά την περιήγηση στα στενά καλντερίμια του μεσαιωνικού οικισμού, γνωρίσαμε την ιδιαίτερη τεχνική δημιουργίας των ξυστών, η οποία αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο της τοπικής λαϊκής αρχιτεκτονικής και προσδίδει στο χωριό μια εντελώς ξεχωριστή αισθητική φυσιογνωμία.
Επόμενος σταθμός ήταν το σύγχρονο και ιδιαίτερα εντυπωσιακό Μουσείο Μαστίχας Χίου, όπου παρουσιάζεται ολοκληρωμένα η ιστορία, η καλλιέργεια και η επεξεργασία του μοναδικού αυτού προϊόντος, το οποίο παράγεται αποκλειστικά στη νότια Χίο. Μέσα από σύγχρονες μουσειολογικές εφαρμογές, οπτικοακουστικό υλικό, αυθεντικά εργαλεία και διαδραστικές παρουσιάσεις, γνωρίσαμε κάθε στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας, από το «κέντημα» των μαστιχόδεντρων και τη συλλογή των πολύτιμων δακρύων της μαστίχας έως τον καθαρισμό, την επεξεργασία και τη διάθεσή της στις διεθνείς αγορές. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην οικονομική σημασία της μαστίχας για τη Χίο, στις θεραπευτικές και γαστρονομικές της χρήσεις, αλλά και στην αναγνώριση της μαστιχοκαλλιέργειας ως στοιχείου της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.
Η ξενάγηση συνεχίστηκε στα Μεστά, έναν από τους καλύτερα διατηρημένους μεσαιωνικούς οχυρωμένους οικισμούς της Ελλάδας. Το χωριό, με τη χαρακτηριστική του πενταγωνική οχύρωση, τα στενά θολωτά σοκάκια, τα λιθόκτιστα σπίτια και τη μοναδική πολεοδομική του διάταξη, διατηρεί αναλλοίωτη την εικόνα που είχε κατά τη Γενουατοκρατία. Κατά την περιήγηση παρουσιάστηκαν οι αμυντικοί λόγοι που οδήγησαν στη δημιουργία αυτού του ιδιαίτερου οικιστικού τύπου, καθώς και η κοινωνική και οικονομική ζωή των κατοίκων, που ήταν στενά συνδεδεμένη με την παραγωγή της μαστίχας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η επίσκεψη στους ιστορικούς ναούς του χωριού, με κορυφαίο τον μεγαλοπρεπή ναό των Ταξιαρχών, όπου οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να θαυμάσουν την εκκλησιαστική αρχιτεκτονική, το περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο και τα σημαντικά έργα εκκλησιαστικής τέχνης που κοσμούν το εσωτερικό του.
Το μεσημέρι κατευθυνθήκαμε στον παραθαλάσσιο οικισμό Εμπορειός, έναν από τους ομορφότερους φυσικούς όρμους της νότιας Χίου. Στις παραθαλάσσιες ταβέρνες του οικισμού απολαύσαμε το αποχαιρετιστήριο γεύμα μας, με θέα τα καταγάλανα νερά του Αιγαίου.
Το απόγευμα αναχωρήσαμε για το αεροδρόμιο της Χίου, ολοκληρώνοντας ένα ταξίδι πλούσιο σε ιστορικές γνώσεις, πολιτιστικές εμπειρίες και μοναδικές εικόνες. Η επιστροφή στην Αθήνα συνοδεύτηκε από την ικανοποίηση ότι μέσα σε πέντε ημέρες καταφέραμε να γνωρίσουμε τη Χίο: την ιστορία και τα μνημεία της, τη βυζαντινή και ναυτική της παράδοση, τα μοναστήρια και τα μεσαιωνικά χωριά της, αλλά και την ιδιαίτερη φυσιογνωμία των Μαστιχοχωρίων, όπου εξακολουθεί να παράγεται ένα από τα πιο ξεχωριστά προϊόντα της ελληνικής γης.
Ξεναγός μας ήταν ο εξαιρετικός Γιώργος Μπριλής τον οποίο και ευχαριστούμε θερμά για την θαυμάσια, εμπεριστατωμένη και γλαφυρή παρουσίαση της Χίου !
Α’ Αντιπρόεδρος ΔΣ