Οι Φίλοι ξεναγούνται στην περιοδική έκθεση του Μουσείου Μπενάκη, με τίτλο «Οι ιστορίες πίσω από την έκδοση Ελληνικαί εθνικαί ενδυμασίαι».
Η έκθεση φωτίζει την πολύπλευρη δημιουργία του εμβληματικού λευκώματος με υδατογραφίες ελληνικών παραδοσιακών ενδυμασιών.
Η ιδέα ξεκίνησε το 1930, έναν μόλις χρόνο πριν ανοίξει επισήμως το Μουσείο Μπενάκη, και υπήρξε προσωπικό εγχείρημα του Αντώνη Μπενάκη, ο οποίος όχι μόνο χρηματοδότησε την έκδοση, αλλά επέλεξε επιμελητές και συνεργάτες υψηλού επιπέδου. Οργανώθηκαν δύο τόμοι — ο πρώτος δημοσιεύτηκε το 1948 και ο δεύτερος το 1954 — με σκοπό την καταγραφή των φορεσιών ανά περιοχή, κοινωνικό στρώμα και τρόπο ζωής.
Η έκθεση παρουσιάζει πρωτότυπα έργα του ζωγράφου Νικολάου Σπέρλινγκ — οι υδατογραφίες του αποτυπώνουν παραδοσιακές φορεσιές και κοστούμια από όλη την Ελλάδα — μαζί με σχεδιάσματα, φωτογραφίες, αλληλογραφία και αρχειακό υλικό από το Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας. Επιπλέον, αναδεικνύεται ο ρόλος της λαογράφου Αγγελικής Χατζημιχάλη και η συνεισφορά της βιομηχανίας γραφικών τεχνών Ασπιώτη-ΕΛΚΑ Α.Ε., η οποία ανέλαβε την πολύ απαιτητική εκτύπωση των υδατογραφιών με λιθογραφία.
Μέσα από αντικείμενα, λιθογραφικές πλάκες και τεκμήρια, η έκθεση αναδεικνύει τον τεχνολογικό πειραματισμό στην τυπογραφία εκείνης της εποχής, αλλά και τις ιδεολογικές τάσεις του Μεσοπολέμου. Επιπλέον, μέσα από την προσωπική δέσμευση του Μπενάκη, βλέπουμε πώς η αστική τάξη και οι διανοούμενοι της εποχής επένδυσαν στο λαϊκό στοιχείο για να ενισχύσουν την ελληνική ταυτότητα.
Η έκθεση, σε συνεργασία με το Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας, συνοδεύεται από κατάλογο που αποτελεί αξιόλογη συγγραφική συνεισφορά στη λαογραφία και στην ιστορία του μεσοπολέμου.
Ευχαριστούμε θερμά την κα Ξένια Πολίτου, επιμελήτρια, η οποία μας ξενάγησε στην έκθεση.
Κείμενο & φωτογραφίες Φάνης Ματσούκας